 |
||
 |
|
|
Ingang Fries Museum
Turfmarkt 11, 8911 KS Leeuwarden
Tel: 058 - 255 55 05
Open: di t/m zo van 11.00 - 17.00 uur
Miguel Angel Rios
Aqui
6 september t/m 26 oktober 2008
Harde knallen en klakkende geluiden klinken in de ruimte waarin slanke figuren sierlijk om elkaar heen draaien. Ze naderen elkaar en stoten elkaar af zoals een paar dat de tango danst. Agressieve bewegingen wisselen af met sierlijke omwentelingen. Het beeld zoemt uit, het klikken en knallen neemt af. Er draait nog één figuur om zijn eigen as. Het wordt stil. Buro Leeuwarden toont de Nederlandse première van ‘Aqui’, een video installatie van de Argentijnse kunstenaar Miguel Angel Rios (1953).
De draaiende figuren in de video-installatie van Rios zijn tollen. De video is afgeleid van ‘Trompos’ een spel met gekleurde tollen dat in Mexico op straat door mannen wordt gespeeld. In het originele spel worden de draaiende tollen in een krijtcirkel geworpen. De tol die door een andere tol uit de cirkel wordt geduwd is de verliezer. De winnaar mag de verliezende tol letterlijk splijten. Wat lijkt op een goedaardig tijdverdrijf, heeft een ondertoon van macht en gewelddadigheid. Rios is afkomstig uit Argentinië dat net als andere landen in Latijns Amerika een geschiedenis van oorlog en geweld kent. Hij is door deze achtergrond beïnvloed. Agressie en geweld keren steeds terug in zijn werk. Rios woont tegenwoordig in Tepoztlan in Mexico, waar hij het tolspel leerde kennen. De manier waarop hij dit folkloristische element uit zijn directe sociale omgeving gebruikt in ‘Aqui’ is bijzonder. Hij abstraheert het spel qua elementen en qua vorm, waardoor het veel meer én algemenere betekenissen krijgt dan het ene tolspel.
Miguel Angel Rios vervangt de van oorsprong gekleurde tollen door gestroomlijnde zwarte en witte exemplaren. De witte tollen hebben allemaal dezelfde elegante vorm, de zwarte zijn kleiner en boller en variëren in vorm. Op het speelveld zijn de witte tollen een georganiseerd geheel, terwijl de zwarte tollen er rommelig omheen draaien.
De tol lijkt op de geabstraheerde vorm van een mens. Door die overeenkomst kan het spel ook als een metafoor voor menselijk gedrag worden gezien. De afzonderlijke tollen verwijzen naar ras, klasse of nationaliteit. Door alleen zwart en wit te gebruiken wordt de nadruk op de tegenstelling gelegd en ontstaat er bovendien een symbolische betekenislaag: positief en negatief, goed en kwaad. In ‘Aqui’ gebruikt Rios een groot aantal tollen, waarmee hij grote thema’s aan de orde kan stellen, zoals de strijd op leven en dood, de strijd om de macht of de opkomst en ondergang van grote mogendheden.
De titel ‘Aqui’ (‘Hier’) verwijst naar de commando’s die Miguel Angel Rios aan de werpers van de tollen geeft. Het zijn nauwkeurige aanwijzingen over waar de tol van een speler op het veld geplaatst of geworpen moet worden. De video is opgenomen in real-time zonder digitale bewerkingen. De installatie is zo opgesteld dat de kijker van drie kanten wordt omringd door de tollen. Het geluid van de klakkende tollen komt van alle kanten. Rios’ kreten ‘Aqui!, aqui!’ en de overheersende beelden versterken het besef dat men onderdeel uitmaakt van een echte gebeurtenis..
Fuego amigo
‘Fuego Amigo’ is een boeiende documentaire waarin Rios laat zien hoe Áqui’ tot stand is gekomen. In deze soms zelfs humoristische film worden we meegenomen in het hele proces van het ontwerp op papier tot de presentatie van de installatie aan alle betrokkenen. Daartussen zien we hoe Rios op zoek gaat naar de juiste mensen en materialen. Eerst probeert hij de ideale tol op de plaatselijke markten in Mexico te vinden. Als dat niet lukt, besluit hij de vorm van de tollen zelf te ontwerpen en het ideale hout in de bergen te gaan zoeken. Hij legt in detail uit aan de houtdraaier hoe zijn tollen eruit moeten zien. De twaalf beste spelers vindt hij in zijn woonplaats in Mexico. Voor hen is het nieuw om met een regisseur te werken. Maar Rios weet ze allemaal te overtuigen zodat we kunnen zien hoe geconcentreerd en geëngageerd de mannen hun spel spelen.
TA
Activiteitenmiddag
Fietsen met Rios op
zondag 21 september
Miguel Angel Rios