Ingang Fries Museum

Turfmarkt 11, 8911 KS Leeuwarden

Tel: 058 - 255 55 05

Open: di t/m zo van 11.00 - 17.00 uur

Gillion Grantsaan

GENESIS

24 februari t/m 8 april 2001

‘PAS OP niets beroeren, uiterst breekbaar! Staat er aan het begin van de expositie ‘Genesis’ van Gillion Grantsaan (Paramaribo, 1968) in Buro Leeuwarden. Niet bepaald een vriendelijke ontvangst van het publiek, maar wel helder. De tekst begint op een foto van een zwarte jongen die de paus, gekleed in een wit gewaad, een hand geeft. De gang naar de expositieruimte wordt versperd door een wankel krukje met een schildpadje erop. Dankzij een extreem lange hals doet het beestje een poging langs de deur te kijken. Voorbij het krukje ligt in het halfdonker de ingang van Buro Leeuwarden. Via een loper van houten stokjes komt men bij een ‘poort’ met uitstekende houtjes en een paraplu met afgeknipte dreadlocks van de kunstenaar. De paraplu hangt zo laag, dat de ruimte er achter alleen in gebogen houding betreden kan worden. Bij Gillion Grantsaan kun je niet achteloos naar binnen wandelen, je moet er wat voor doen.

Gillion Grantsaan noemt zijn tentoonstelling ‘Genesis’, dat ‘oorsprong’ of ‘schepping’ betekent. Grantsaan is een zwarte jongen van Surinaamse afkomst die in Nederland werd grootgebracht, vaak in Denemarken is en veel over de wereld trekt. In zijn werk speelt die exotische afkomst een belangrijke rol. Hij bekijkt de wereld vanuit die achtergrond. Soms heeft zijn werk een directe link met zijn land van herkomst, zoals de paraplu bij de entree naar Buro Leeuwarden. Dit werk refereert aan een Bosneger traditie om bij een poort aan ingang van een dorp allerlei spullen neer te zetten of te hangen tegen de boze geesten. Dat kan van alles zijn: fruit, suiker of bakjes met allerlei spullen. De bewoner of het bezoek moet door deze poort alvorens hij het dorp kan betreden. Grantsaan’s poort bestaat uit een paraplu waarin hij zijn eigen afgeknipte dreadlocks heeft opgehangen. Achter de ‘poort’ bevindt zich een wereld ontstaan uit ervaringen en opvattingen van Grantsaan zelf. Zijn werk is actueel en heeft vaak een kritische ondertoon. Het is nooit eenduidig of grof, eerder humoristisch en soms speels.

Een collage van een foto van een gewelf en een knipsel van een luie bank verwijst naar de geschiedenis van zwarte volken. Het gewelf op de foto is een deel van de ruimte in Ghana waar slaven werden bijeengedreven voordat ze werden verscheept naar de rest van de wereld. Het is een beladen plek, omdat daar de zoektocht naar de ‘roots’ eindigt. De titel van het werk is: (If I were here...?) dan zou ik...Grantsaan plaatste verschillende mogelijke antwoorden op deze overdenking in de foto.

Migratie is een belangrijk onderwerp in het werk van Gillion Grantsaan. Een mogelijk gevolg van dit fenomeen is dat elementen uit verschillende culturen in één persoon samenkomen. Zo kan het gebeuren dat er op het houten parcours gemanipuleerde speelgoedbeestjes lopen. Het zijn combinaties van verschillende bestaande speelgoedbeestjes, sommige inheems en andere uitheems, die één nieuw beest vormen. Geen van de beestjes is nog gelijk aan het oorspronkelijke speelgoedbeest. Iemand neemt zijn eigen cultuur mee, maar hij kan zich ook openstellen voor invloeden uit de nieuwe omgeving en de andere cultuur. Grantsaan gebruikt voor het parcours oude houten vloerdelen. Wanneer in de westerse wereld over asielzoekers wordt gesproken, dan denkt men al gauw aan een uittocht, een einde, maar gezien door de ogen van de migrant gaat het juist om een nieuw begin.

In een collage van een foto, gemaakt in Ghana staat het ‘kijken’ en bekeken worden centraal. Het is een groepsfoto met twee rijen zwarte mensen. Grantsaan zit bijna onopvallend tussen de Ghanezen. Voor de foto is een kapot stuk glas aangebracht waarop een knipsel van een blanke turnster is geplakt. De gefotografeerde groep kijkt naar de toeschouwer en de toeschouwer kijkt naar hen. Het stuk glas en de afbeelding van de turnster zijn het medium waardoor de groep en de toeschouwer elkaar bekijken. Via een blank meisje, wordt het verschil in kijken naar hetzelfde onderwerp benadrukt. Zij is voor de gefotografeerde groep een exotisch wezen, terwijl die groep dat juist voor de meeste toeschouwers is en het meisje niet.

Vrijheid is het onderwerp dat hij in een disco aan de orde stelt. Hier combineert Grantsaan ‘zwarte’ R&B muziek met een gescandeerde duitse tekst. De eigentijdse swingende muziek zorgt ervoor dat de beladen tekst niet bedreigend meer klinkt en los van zijn context, de geschiedenis, komt te staan. Maar de duitse tekst plaatst de kritische R&B muziek ook in een ander daglicht. In deze muziek wordt doorgaans ongecensureerd uiting gegeven aan meningen over allerlei zaken uit de actualiteit. Het woordgebruik is niet zelden schokkend. De vraag is hier waar ligt de grens? Waar houdt vrijheid op vrijheid te zijn en wordt het een kunstmatig in stand gehouden utopie met behulp van een dwingend systeem van regels en voorschriften?

1996 Rietveld Academie Amsterdam
1996-7 Mothership connection, Stedelijk Museum Bureau Amsterdam,
Amsterdam
1997 Fort Zeelandia, Metro S, Middelburg (solo)
1997 Van harte welkom, Ziegler, Groningen (solo)
1997 A place to be, Galerie Paul Andriesse, Amsterdam
1998 Power up Museum voor Moderne Kunst, Arnhem
1999 The question is, “What are you doing here?”, The Gate Foundation,
Amsterdam (solo)
1999 Mix, Blended Spaces, Museet For Samtidskunt, Roskilde
1999 Efterårs udstlling, Charlottenborg, Kopenhagen
2000 Voorstelling, Stedelijk Museum, Amsterdam
2001 Genesis, Mogadishni, Kopenhagen (solo)
2001 Genesis, Buro Leeuwarden, Leeuwarden (solo)

 

TA