Ingang Fries Museum
Turfmarkt 11, 8911 KS Leeuwarden
Tel: 058 - 255 55 05
Open: di t/m zo van 11.00 - 17.00 uur
Yves Coussement
Like lips, like lettuce
27 juni t/m 13 september 2009
In Buro Leeuwarden zal vanaf 28 juni het nieuwste werk van de jonge Belgische kunstenaar Yves Coussement (Gent 1978) te zien zijn. Yves Coussement is een aanstormend talent op het gebied van de videokunst. Het werk waarmee hij in België bekendheid kreeg, bestaat uit video’s waarin een gegeven uit de alledaagse werkelijkheid op een ongewone manier wordt getoond. Er komen geen mensen in voor. Wat we zien, is wat er in werkelijkheid op de gekozen plek gebeurt en dat is soms maar heel weinig: de wind die vuilniszakken laat klapperen, het met de camera aftasten van een voorbijkomend schip of het draaien van de lucht in een spiegel. In dit oudere werk toont Coussement ons de werkelijkheid vanuit een dusdanig perspectief dat je als kijker op het verkeerde been wiordt gezet. Dikwijls zit er ook een kritische ondertoon in deze werken. In al deze video’s gaat het over de invloed van de natuur op onze omgeving. Coussement toont de sporen die de natuur trekt in het landschap. Coussement brengt de gebeurtenissen uit de werkelijkheid terug tot hun essentie waardoor de beelden een universele waarde gaan krijgen.
In Buro Leeuwarden zullen drie nieuwe videowerken te zien zijn. Het nieuwe werk is anders dan het vroegere werk. Het accent ligt minder sterk op de weergave van de werkelijkheid. De werkelijkheid speelt nog wel steeds een belangrijke rol, maar het verhalende doet zijn intrede in het werk, evenals subtiele of minder subtiele ingrepen in het beeld. Nog meer als voorheen concentreert Coussement zich op de combinatie van beeld en geluid. In de video ‘ Of knowing the sound’ zien we een aansteker die steeds opnieuw ontbrandt, gecombineerd met muziek afkomstig van een meesterwerk uit de Chinese rituele muziek. Coussement speelt hier met allerlei relaties en associaties zoals de relatie tussen de aansteker en vuurwerk en de relatie vuurwerk en China. Het licht van de aansteker duikt bijna op een zelfde manier op als vuurwerk in het donker. Geluid en oplichtend beeld lopen synchroon. Hoge kunst (het Chinese muziekstuk Gaoshan Liushui) en een banale aansteker worden met elkaar gecombineerd tot een fascinerende voorstelling. Er liggen zeer waarschijnlijk nog veel meer relaties verborgen in dit werk. In de andere twee video’s worden teksten uitgesproken of ze verschijnen in beeld. In "Sometimes a fool may speak a word in season", (video, 16'48") krijgt de werkelijkheid een poëtische of romantische betekenislaag mee. In dit werk rent een witte herdershond door een bos. De video is in zwart/wit opgenomen om zo dicht mogelijk bij de essentie van de inhoud te blijven. Die inhoud heeft onder meer met grenzen en overgangssituaties te maken. Coussement koos een hond die lijkt op een wolf. Het is een verwijzing naar de uitdrukking ‘ Entre chien et loup’ (tussen hond en wolf). De uitdrukking betekent: tussen dag en nacht. Het is het tijdstip waarop deze video werd opgenomen, het ‘blauwe uur’. De lange schaduwen en de hond die als een witte vlek achter de bomen opduikt en verdwijnt, geven samen met de dramatische muziek een zowel spannende als romantische sfeer aan de video. Na enige tijd verschijnen er teksten op een zwarte ondergrond uit de ‘Lof der Zotheid’ van Erasmus dat gaat over ethiek. Allerlei menselijke dwaasheden worden aan de kaak gesteld. Behalve kerkelijke autoriteiten worden ook kooplieden, vorsten en wetenschappers bekritiseerd. De tekst wordt in het boek uitgesproken door de Zotheid (Stultitia), die samen met haar vijf dochters over de wereld heerst. Coussement vervangt haar stem door een mannelijke stem die de tekst met een West-Vlaams accent in het Frans uitspreekt. Accenten en verdraaiingen komen meer voor in dit werk.
De titel over de sla en de lippen is afkomstig van een uitspraak van de Romein Crassus. Crassus lachte nooit maar toen hij zag hoe een ezel met zijn lippen een distel van een struik haalde, vond hij dat zo lachwekkend, dat hij het niet kon laten. Deze titel past in zijn verwijzing naar de zotheid van de ezel goed bij de Lof der zotheid van Erasmus. Later werd de uitspraak gebruikt als spreekwoord en betekent het zoiets als: Goed voorbeeld doet goed volgen (as the man is, so is his manners).
De titel sluit ook goed aan bij de video ‘The Numbering’. Hier zien we een winterschilderij van Bruegel waaruit Coussement alle mensen heeft laten verdwijnen, behalve één die met zijn hoofd tegen een muur staat en die we dus op de rug zien. Brueghel kennen we van de gezegden en spreekwoorden die hij in overvolle voorstellingen onderbracht. Een kind vertelt wat er op het originele schilderij allemaal gebeurt: ‘mensen die wachten op het ijs’, of ‘Een vrouw die een varken heeft gedood’. De kijker moet gebruik maken van een ander zintuig dan de ogen om het beeld te kunnen vullen.
Alle video’s in de tentoonstelling doen een beroep op de nieuwsgierigheid van het publiek. Daartoe maakt Yves Coussement bewust gebruik van niet voor de hand liggende combinaties van beeld, geluid en tekst. Wanneer je er de tijd voor neemt, komt er een stroom van vragen en mogelijke betekenissen op gang.
TA
